Rupert MurdochDünyanın en zengin 121'inci kişisinin, 60 milyar dolarlık bir medya impartorluğunun patronunun, siyasetçilerin ağzının içine baktığı 80 yaşındaki bir adamın hayatındaki en kötü gün ne olabilir? Rupert Murdoch için o gün, bir aileden 13 yaşındaki kayıp kızlarının yaşadığına dair umut verdiği için özür dilediği an oldu.

2002'de kaybolduktan 6 ay sonra cesedi bulunan Milly Dowler'ın kayıp olduğu süre boyunca kapalı olan cep telefonuna gelen mesajlar siliniyordu. En ufak umut kırıntısına muhtaç anne Sally Dowler, bunu kızının hayatta olduğuna yormuştu. Halbuki çocuk yaştaki Milly çoktan öldürülmüştü. Mesajları silen Murdoch'un sahibi olduğu News of The World (NoW) tabloid gazetesinin atlatma haber peşinde koşan muhabirleriydi. Muhabirler ve beraber çalıştıkları özel detektifler Milly'e yeni mesajlar gelmesi için yer açıyorlardı.

İngiltere kamuoyunun gündemindeki olayla ilgili NoW hiçbir gazetede olmayan ayrıntıları bu sayede elde ediyordu. Dokuz yıl sonra Temmuz 2011'de Londra'da şık bir otelin kahvaltı salonunda Murdoch, acılı aileden başını ellerinin arasına alarak "Bu hayatımın en kötü günü" diye özür dileyecekti.

Yaz sıkıntısı kışa uzadı

Bir hafta sonra oğlu James Murdoch'la beraber meclis soruşturma komisyonunun önünde tekrar özür dileyecekti. NoW'un onlarca ünlünün, siyasinin de yer aldığı 4 binden fazla kişinin, her zaman sevdiği sansasyonel haber uğruna telefonları dinlemesinden dolayı 'üzgün'dü. "Bu hayatımın en hâkir günü" diyerek üst düzey yöneticilerinin istifasıyla, 168 yıllık bir gazeteyi kapatma kararının sıkıntısıyla, İngiltere Başbakanı David Cameron'a ve emniyetin üst kademelerine kadar uzanmış bir skandalın baskısıyla geçen yaz aylarını özetliyordu.

Murdoch'un imparatorluğunda sıkıntılar, havası değişken Londra yazıyla sınırla kalmadı. Yürütülen soruşturma News International grubuna ait diğer gazetelerin de mail hacklediğini, telefon dinlediğini ortaya çıkarmaya başladı. The Sun gazetesinden 4 muhabir geçen hafta gözaltına alındı, grubun prestijli gazetesi The Times'ın editörünün ifade vermeye çağrılacağı açıklandı.

E-posta havuzu ele verdi

Skandalın yeniden hareketlenmesinde Murdoch ailesinin olaydan haberdar olduğunu gösteren 300 milyon e-postanın polis tarafından ele geçirilmesi etkili oldu. Hemen ardından Murdoch'ın oğlu ve şirketin veliahtı James Murdoch'ı NoW'da telefon dinlemeyle elde edilen bilgilerle haber yapmanın standart hale geldiğini haberdar eden mail'ın 'yanlışlıkla silindiği' ortaya çıktı. Yasadışı telefon dinlemelerinin Murdoch ailesinin bilgisi dahilinde gerçekleştiği kanıtlanırsa hapis cezası almaları bile gündeme gelebilir. Peki dünyanın en etkili medya patronlarından, İngiltere başbakanlarının konutlarına 'arka kapıdan girecek' kadar iktidarla samimi Murdoch'ı basın tarihinin en büyük skandalının zeminini hazırladığı çöküşe sürükleyen neydi?

'Güneş Kral'ın sansasyon arzusu

The Sunday Times gazetesinin 1983-1994 yılları arasında genel yayın yönetmenliğini yürüten Andrew Neil anılarında "Rupert Murdoch için çalıştığınız zaman bir yönetici ya da şirket başkanı için çalışmadığınızı bilirsiniz. Bir Güneş Kral için çalışıyorsunuzdur. Bir editör değilsinizdir. Mutlak hükümdar Güneş Kral'ın sarayında tebaasınızdır" diyordu. Murdoch'ın altındaki gazetecilerden talep ettiği en son şey etik habercilikti.

Murdoch'a yakın bir yönetici Vanity Fair dergisine "Rupert'in ilgilendiği tek şey haberi en önce veren olmaktı. Sosisin neyden yapıldığını öğrenmek istemezdi" diyerek skandalın altındaki psikolojik ve profesyonel sebepleri ortaya koyuyordu. Fakat 'sosisin nasıl yapıldığını' öğrendiğinde İngiliz kamuoyunun tepkisi çok sert oldu. 2005'te Prens William'ın gizlenen bir rahatsızlığını NoW haber yaptı. NoW editörü Clive Goodman bu haber yüzünden 4 ay hapis cezası aldı.

1 milyar Sterlin para dağıtıldı

2011'de skandal bütün gücüyle patlak verene kadar dinlemelerin yaygınlığı, polise rüşvet verildiği, kimi muhabirlere ve mağdurlara 'sus payı' olarak toplam 1 milyar Sterline yakın para dağıtıldığı gizlenmeye çalışıldı. Gerçekler ortaya döküldüğünde ise darbeler arka arkaya gelecekti. Temmuz ayı içerisinde Murdoch'ın 'manevi kızı' eski NoW genel yayın yönetmeni Rebekah Brooks istifa edecek, arkasından da gözaltına alınacaktı.

Öfkenin önüne geçemeyeceğini gören Murdoch 168 yıllık yüksek tirajlı pazar gazetesini kapadı. Murdoch, oğlu James'le birlikte 19 Temmuz'da soruşturma komisyonunun önünde gazetesindeki usulsüzlükleri bilmediğini tekrar ve çoğu zaman da komisyonu küçümseyen bir tavırla söyledi.

Hanedan dağılacak mı?

Murdoch 15 Temmuz'da İngiltere'deki bütün ulusal gazetelerde tam sayfa özür ilanı yayınlattı. O zamandan beri medya devinin samimi bir şekilde pişman olduğuna inanmayanların sayısı bir hayli fazla. Murdoch'ın twitter sayfasında pervasız ve tepeden bakan tavrının damgasını taşıyan iletilerini kanıt olarak görenler, 80 yaşındaki Murdoch'ın dikkat çekmemeye çalışsa da iktidardan vazgeçemediğini öne sürüyorlar. Fakat oğlu James Murdoch, 60 milyar dolarlık medya imparatorluğunu yönetme şansını sonsuza kadar kaybetmiş olabilir. 2008 yılında telefonu dinlenen eski futbolcu Gordon Taylor'a şikayetçi olmaması için 700 bin sterlin ödemeyi kabul eden James Murdoch'ın skandalı bilmediğinin öne sürmesi inandırıcı bulunmuyor. Şirketlerin yönetiminin Murdoch'ın çocukları yerine gazetelerden ziyade televizyonlara yatırım yapılmasını savunan sağ kolu Chase Carey'e geçmesi muhtemel gözüküyor.

Çöküşün kronolojisi

- 2000 - Rebekah Brooks, News of The World'ün (NoW) başına getirilerek 32 yaşında İngiltere'nin en genç genel yayın yönetmeni oldu. Şov dünyasıyla ilgili yazılarıyla ün kazanan Andy Coulson yardımcısı oldu.

- 2003 - Brooks, gene Rupert Murdoch'a ait The Sun'a geçti. Andy Coulson pazar gazetesinden sorumluydu. Brooks meclis komisyonunda bilgi için polise rüşvet verildiğini kabul etti. News Int. bu yönde bir 'şirket uygulaması' olmadığını öne sürdü.

- 2005 - Prens William'ın dizinden rahatsızlandığı haberi NoW'da çıktı. Kraliyet Ailesi telefonların dinlendiği şikayetiyle polise başvurdu. Soruşturma başlatıldı.

- 2006 - NoW'un kraliyet haberleri editörü Clive Goodman ve özel detektif Glenn Mulcaire 'kraliyet üyelerinin telefonlarını dinleme' suçlamasıyla tutuklandı.

- 2007 - Goodman 4 ay, Mulcaire de 6 ay hapis cezası aldı. Coulson dinlemeleri önceden bildiğini belirterek 'bütün sorumluluğu' kabul edip istifa etti. 6 ay sonra Muhafazakar Parti başkanı David Cameron'ın basın danışmanı oldu. NoW avukatları üst düzey yönetimin skandaldan haberi olmadığını açıkladı.

- Haziran 2009 - Brooks, İngiltere'deki yayınları kapsayan News International'ın başına getirildi.

- Temmuz 2009 - Parlementonun Kültür, Medya ve Spor Komitesi'ne ifade veren Coulson, ısrarla gazetecilerin kendisinden habersiz hareket ettiğini öne sürdü.

- Mayıs 2010 - David Cameron'un iktidara gelmesiyle Coulson başbakanlık basın müşaviri oldu. Beş ay sonra New York Times gazetesi Coulson'ın her şeyden haberdar olduğunu öne süren bir haber yayınladı.

- Ocak 2011 - Polis yeni bir soruşturma açtı. Coulson görevinden istifa etti.

- Nisan 2011 - Üç tane gazetecisi tutuklanan NoW skandaldaki rolünü kabul ederek özür diledi ve iç soruşturma başlatacağını duyurdu.

- Temmuz 2011 - Murdoch Brooks'tan desteğini çekti. Cameron iki ayrı soruşturma başlattı. 10 Temmuz'da NoW son baskısını yaptı. Murdoch, BSkyB ihalesinden çekildi. Brooks istifa etti. Metropolitan polis örgütü şefi Sir Paul Stephenson istifa etti. Baba oğul Murdoch'lar ve Brooks soruşturma kapsamında ifade verdi.

- 23 Kasım 2011 - James Murdoch News Group'un başkanlığından istifa etti.

- Ocak 2012 - The Sun'da çalışan 4 gazeteci gözaltına alındı.

- 2 Şubat 2012 - Prestijli The Times of London gazetesinde de maillerin hacklendiği iddiasıyla genel yayın yönetmenin sorgulanacağı açıklandı. 

Kaynak: Milliyet Dış Haberler